Niš

Niš

Najvažnije o Nišu:
- u Nišu se račva veliki međunarodni prometni pravac i tako je od rimskih vremena
- Naisus je bio važan rimski grad, a u njemu je rođen i car Konstantin
- danas ima oko 175 000 st. (treći u Srbiji)
Ćele kula
- kula koju su Oslanlije izgradile od ljudskih glava - nakon pobune protiv njihove vlasti koju je predvodio vojvoda Stevan Sinđelić

Pretpovijest

	oko 30.000-10.000 p. n. e. – ostaci iz starijeg kamenog doba svjedoče o nasljenosti
	oko 2000-1200 p.n.e. - naselje na Medijani
	3. vek p.n.e. - Kelti su porazili Ilire, zauzeli sve krajeve i dali ime Nišu Naissus (Vilin grad)

Antika

	75. g. p.n.е. - Rimljani osvajaju područje Niša u vrijeme dardanskog rata
	161. god. naše ere Niš se spominje u Geografiji Ptolomeja Aleksandijskog, kao jedan od četiri najveća grada Dardanije.
	27. veljače 272. - U Naisusu je rođen Gaj Flavije Valerije Aurelije Konstantin, poznat kao car Konstantin Veliki
	364. - u Medijani carevi Valentinijan I. i Valens podijelili su Rimsko carstvo i vladali kao ko-imeperatori
	4. st. - Naisus je na vrhuncu svog razvoja kao rimski vojni i administrativni centar. Doživljava svoj najveći ekonomski procvat (između ostalog postojala radionica za izradu srebrnog posuđa).
	441. - Naisus razaraju Huni.
	550. bizantski povjesničar Prokopije bilježi prve provale Slavena u okolicu Naisa.

Srednji vijek

	618. - Sloveni i Avari su osvojili Niš i potpuno ga razorili.
	1019. i 1020. - Bizantski car Bazilije II. (pre toga pobedio Samuila) je u Poveljama Nišku episkopiju od 31. svrstao na 10. mesto vizantijskog carstva.
	1072. - Ugarska vojska je prodrla dolinom Morave do Niša. Grad je osvojen i opljačkan. Iste godine obnovljena je bizantska vlast.
	1183. - Veliki župan Stefan Nemanja oduzeo je Niš od Bizanta. Namjeravao ga je proglasiti prijestolnicom Srbije. Niška biskupija je u sastavu srpske države.
	27. srpnja 1189. - Stefan Nemanja i Fridrih I Barbarosa sastaju se u Nišu oko dogovora o zajedničkom napadu na Bizant.
	1196. - Vizantija osvaja Niš nakon poraza Stefana Nemanje u bici na Moravi
	1331. - Srbi ponovo osvajaju Niš nakon pobede nad Bugarima
	1375. - Turci prvi put zauzimaju Niš

Osmansko carstvo

	1448. - Turci osvajaju Niš, koji ostaje pod njihovom vlašću narednih 245 godina
	1498. - Niška nahija je imala oko 33.000 stanovnika, a sam Niš 915 stanovnika (144 kršćana). Te godine Niš je dobio KANUN – gradski zakon kojim su regulisane tržišne i druge dažbine kao i takse na proizvodnju i promet robe u gradu
	1570. - U putopisu njemačkog diplomata Rimea spominje se dubrovačka kolonija u Nišu
	1660. - Niška čaršija imala je oko 200 trgovina
	1690. - Niš je teško stradao prilikom turskog osvajanja
	1722. - izgrađena je crkva sv. Nikole pod Goricom
	1719-1723. - Turci grade Nišku tvrđavu, jedno od najlepših turskih zdanja na Balkanu
	1809 – Turci grade Ćele kulu od glava srpskih ustanika poginulih na Čegru
	1830. - Dolaskom učitelja Spiridona Jovanovića u Niš počela je moderna nastava. Pored crkvenih knjiga on je koristio i srpske udžbenike – gramatiku i povijest.
	1857–1872. - Građena je Saborna crkva, a završena je posle oslobođenja od Turaka.
	11.1.1878. - Niš je oslobođen od Turaka

Kraljevina Srbija

Obrenovići

	1878. - Berlinski kongres – Srbija je posle velike diplomatske borbe dobila nezavisnost i proširila svoje granice na niški, pirotski, leskovački i vranjski okrug.
	1878. - Otvorena je Niška gimnazija u zakupljenoj privatnoj zgradi sa samo jednim odeljenjem.
	1881. - Niš dobija prvu bankarsku ustanovu
	1884. - Prvi pisani podaci o konzulatima u Nišu: 1888–1892. u Nišu boravi Engleski viceknez; 1890. Austro-Ugarski; 1893. otvoren je grčki konzulat; 1889. Francuski
	1884. - Puštena je u promet željeznička pruga Beograd-Niš
	1897. - Prikazan prvi film u Nišu.

Karađorđevići

	1912–1913. - Balkanski ratovi – Niš je bio sedište vrhovne vojne komande Srbije.
	1913. - Ispred mosta u Tvrđavi, na mestu gde su Turci 1821. obesili petoricu Nišlija, postavljen je spomenik. 1959. spomenik je premešten u Tvrđavu.
	1913. - Prva postavka muzeja bila je sastavljena od arheološke zbirke, zbirke oružja, vojnih uniformi i zastava, etnografske zbirke i zbirke umetničkih slika. Delatnost muzeja počinje sa početkom Prvog sv. rata.

	25. 7. 1914. - Niš postaje sjedište srpske vlade – ratna prestolnica. Primer vlade sledili su i Narodna skupština kao i druga politička i administrativna tela Kraljevine, diplomatski i vojni predstavnici savezničkih i neutralnih država i dopisnici inostranih listova.
	26. srpnja 1914. - u Niš je stigla depeša da Austro-Ugarska objavljuje rat Srbiji – početak Prvog sv. rata.
	1915-1918. - Niš je pod njemačko-bugarskom okpacijom u Prvom svjetskom ratu.
	1916. - Posjeta njemačkog cara Vilhelma II.
	12. 10. 1918. - Niš je ponovo srpski

Kraljevina Jugoslavija

	1930. Uveden je tramvaj. Posljednja vožnja bila je 9. kolovoza 1958.
	1933. Osniva se Narodni muzej u Nišu.
	1934. Vojni aerodrom je osposobljen za civilni saobraćaj, a 1935. god. “Aero-put” Beograd obavljao je svakodnevni saobraćaj u letnjim mesecima na liniji Beograd - Niš - Skoplje.

Drugi svjetski rat

	1941. - Njemačka okupira Niš
	1943–1944. - Niš 15 puta bombardira savezničko zrakoplovstvo. Niš je prvi grad na teritoriju kasnije SFRJ kojega su bombardirali saveznici (20. 10. 1943.)
	14. oktobar 1944. - Nijemci se povlače iz Niša

SFR Jugoslavija

	21. veljače 1945. - Osnovan Radio Niš
	1965. - Osniva se Sveučilište u Nišu.

SR Jugoslavija i Republika Srbija

	17. studenoga 1996. - 27. siječnja 1997. - Protest zbog krađe glasova na lokalnim izborima počinje u Nišu i proširio se po Srbiji.
	4. rujna 1998. - U Nišu je otvoren Konzulat Republike Grčke. Prvo diplomatsko predstavništvo u istoriji Srbije izvan Beograda.
	7. svibnja 1999. - U toku NATO-ovog bombardiranja na širi centar Niša su bačene kazetne bombe i tom prilikom je poginulo 15 osoba, a više desetina je teško ranjeno
	2002. - Potpisan Niški dogovor između Srpske pravoslavne crkve i Makedonske pravoslavne crkve
	7. prosinca 2004. - Otkriven spomenik kralju Aleksandru Karađorđeviću (Wikipedija)

Važni datumi grada Niša (srp.) - vrlo pregledno i poučno

Wikipedija: Niš

Večernja šetnja

središtem grada

Konjanik

Svečanost

sviranje vojnoga orkestra

U središtu grada

u jeku predsjedničke kampanje početkom 2008.

Predizborna kampanja

za predsjednika Srbije početkom siječnja 2010.: tabor europski usmjerenoga Borisa Tadića (koji je i postao predsjednik)

U središtu grada

u jeku predsjedničke kampanje; subotnje prijepodne

Subotnje prijepodne

vedrog i hladnog ranosiječanjskog dana

Pješačka zona

jednog subotnjeg prijepodneva prvih dana siječnja

Pirejska banka

Grčka banka ima svoje poslovnice diljem Srbije

Kalča

novi trgovački centar u središtu grada

Secesija

Historicizam

zgrada muzeja koji je bio zatvoren.

Historicizam

i Mc Donald's

Historicizam

i UniCredit banka

Secesijska zgrada

galerije ,,Srbija'' i stari automobil

Sjajna arhitekturna baština

Saborna crkva

sjedište biskupa (srp. episkopa, vladike) Irineja, koji je godinu dana kasnije postao srpski patrijarh

Saborna crkva

Popis dobrotvora koji su dali veći prilog za njenu gradnju

U Sabornoj crkvi

Crkva je posvećena silasku Duha Svetoga (Duhovi)

U Sabornoj crkvi

Rimokatolička crkva

U uredu nas je dočekao jedan mladi fratar.

Na Nišavi

središtem grada teče rijeka Nišava, pritok Morave

Ulaz u tvrđavu

kad idete iz gradskog središta, samo prijeđete Nišavu

Hamam

bivše ursko kupalište, u tvrđavi

Tvrđava

je ogromna - to je danas cijeli park

Nekadašnja džamija

u tvrđavi

Rimski ulomci

u tvrđavi

Nekadašnja džamija

u tvrđavi

Nekadašnja džamija

u tvrđavi

Sveučilište

Niš je puno drugačiji od susjednog Leskovca - uređeniji i aktivniji, a to je zbog Sveučilišta. Mnogo obrazovanih mladih daje poseban poticaj gradu.

Kao turbe

Kršćanski spomenik u obliku turbeta (muslimanskog vjerskog spomenika) - utjecaj islamske kulture, kao i u Kordobi ili Zapadnoj Hercegovini.

Spomenik

Nekadašnja džamija

s napola srušenim minaretom

Spomenik Stevanu Sinđeliću

koji je poginuo u bitci na Čegru u Prvom srpskom ustanku 1809. (i glava njega i njegovih suboraca bila uzidana u Ćele kulu)

Ćele kula

Cesta za Sofiju

s konjskim zapregama u kojima Romi voze otpad

Mediana

ostatak rimskoga grada u kojem je rođen car Konstantin

Sjajna arhitekturna baština

obnovljena

Sjajna arhitekturna baština

neobnovljena

Zgrada državne ustanove

Sjajna arhitekturna baština

Predizborna kampanja

plakat Tomislava Nikolića, kandidata Srpske radikalne stranke

Golema stambena zgrada

izgrađena u vrijeme socijalizma

Sjajna arhitekturna baština

Sređeno i nesređeno

Spomenik narodnom heroju

Ratku Joviću

Spomenik kralju Aleksandru

Turska arhitektura

Ćele kula

nalazi se zapravo u ovoj kapeli; kustos je iz Podgorice pa je dolazak nas i nekoliko Novosađana za zadovoljstvom komentirao kao malu Jugoslaviju

Ćele kula

Ovdje se govori da su ustanicima bile odsječene glave, potom s njih oderana koža, pa su one napunjene slamom. Primijetio sam da se u srpskoj kulturi češće spominju morbidne stvari nego u hrvatskoj - patnje srpskog naroda prepričavaju se kroz detaljno navođenje grozota, što u hrvatskoj kulturi nije slučaj.

Ćele kula

Lubanje možete opipati, nisu ničim zaštićene.

Lubanja vojvode Sinđelića

kustos kaže da je nekoliko dana ranije mirotočila (ispuštala smirnu (srp. miro)) - nadnaravni događaj vjerskoga značenja (kao kad slika iz slike Majke Božje teku suze ili krv)

Ćele kula

Rimski grad Mediana

Kustosica je bila vrlo opuštena i s njom smo prosjedili oko pola sata - pod jabukom na klupi jeli smo jabuke koje su pale sa stabla - premda je grad vrlo blizu, doživjeli smo pravi srbijanski seoski ambijent.

Rimski grad Mediana

Tito i prijatelji

Kafić u samom središtu podsjeća na komunističke diktatore.

Tito i Fidel

jedan kafić i samom središtu grada, u srpanjsko prijepodne

Sinagoga

U sinagogi

koja je danas muzej

Dekliniranje

U srpskom se jeziku nekad deklinira samo druga riječ. Tako nije ,,Ulica učitelja Tase'', nego ,,Učitelj Tasina ulica''.

Svjećar Šojka

Kralj Aleksandar

ima svoj spomenik na velikom trgu blizu središta.

Šetalište

uz Nišavu

Rimski spomenik

u tvrđavi

Dukatovo ,,mleko''

Dukat daje tiskati posebnu ambalažu za srbijansko tržište. U trgovini ,,Idea'', koja je dio ,,Agrokora".

Agrokor

Ova hrvatska tvrtka u svom sastavu ima i srbijanski trgovački lanac ,,Idea''.

odlazak iz grada

iz vlaka Niš - Beograd

odlazak iz grada

agrarna okolica Niša

odlazak iz grada

agrarna okolica Niša

odlazak iz grada

agrarna okolica Niša

odlazak iz grada

agrarna okolica Niša

odlazak iz grada

prometni pravac Beograd Niš jedan je od najvažnijih u Europi, i tako još od rimskih vremena. U Nišu se dijeli: jedna grada ide za Skopje i Solun, a druga za Sofiju i Carigrad.

odlazak iz grada

prometni pravac Beograd - Niš

autocesta i željeznička pruga

negdje u južnoj Srbiji

ovce uz prugu

Mala Krsna

naziv je jednog gradića